صفر- این چند بند که می‌زنم به تَرَک تازه‌ی چینیِ هیأت، حاصل تاملی‌است که باعث و بانی‌ش هیأت امروز است. بیش از این‌ها در این باب باید اندیشید و قلم زد و از همه مهمتر عمل کرد که از وسع نگارنده خارج است.

یک- از نظر خیلی‌ها چای و میکروفن هیأت اهمیت بیشتری دارد از گرافیک. بله دارد. اما به شرطی که هیأت را فقط محدود به دیوارهای حسینیه ببینیم و بیشتر نه. در این صورت تنها پرچم است که به نمایندگی از گرافیک، در هیأت حضور خواهد داشت. اما به محض اینکه از درب هیأت بیرون بیاییم، دیگر نه چای به درد می‌خورد و نه میکروفن. آن وقت گرافیک به عنوان ابزار ارتباطی هیأت باید خودی بنمایاند. در واقع هیأت مثل هر رسانه‌ی دیگر نیاز به ابزار ارتباطی دارد و بیرون هیأت گرافیک موثرترین آنهاست.

دو- در گذشته یک پارچه نوشته کوچک، کار چند بیلبورد را می کرد بی‌شک. ولی امروزه که در و دیوار شهرها مملو از تصاویر تبلیغاتی کالا و خدمات مختلف است – از «بیفتک» و «کوردن بلو» گرفته تا «بسته طلایی» و «نقره‌ای» و «کاهشی» و «افزایشی»- دیگر نمی‌شود با یک پارچه‌نوشته ملت را خبر کرد که ایها‌الناس «دور عاشقان آمد، نوبت محرم شد». البته دیده‌شدن نباید فدای تاثیرگذاری شود. چشمگیر بودن اولویت است اما محتوا مهمتر! مثل یک لباس فروشی که ویترینش مشتری را به داخل می‌کشاند و حالا اگر جنس لباس هم خوب باشد مشتری می‌خردش. بگذریم...
یکی از دوستان می‌گفت: هیچ طرح و پوستر و بیلبوردی به قدر آن پارچه‌نوشته‌ی قدیمیِ «ای دوستان اینجا صفای جبهه دارد» به یاد ماندنی و تاثیرگذار نیست!

سه- باید برای تبلیغات هیأت، معقول هزینه کرد. همه‌مان می‌دانیم تا کجا ضرورت است و از کجا اسراف. ولی نباید خشک هم برخورد کرد. دیگر دوره‌ی «آقا این‌ها اسراف است»، «چرا کاغذ گلاسه؟ چرا روی کاهی ریسو نگرفتید؟» و «طلاکوب؟ یووی موضعی؟ وا اسلاما» تمام شده. در تبلیغات هیأت کم نباید بگذاریم. اما باید ببینیم هدف از تبلیغات چیست؟ اگر پر شدن حسینیه است که به نظرم با هزینه‌های کم، همین که با چند اعلان و پوستر، در و همسایه را خبر کنیم -از همین پارچه‌ها که رویش می‌نویسند: شب‌ها (یا صبح‌ها) بفرمایید روضه- به این هدف می‌رسیم. ولی اگر هدف تدارک فضای روحانی در شهر باشد آن وقت قضیه فرق می‌کند. بر کمیت و کیفیت باید افزود. حتی بیش از این هم می‌شود پیش رفت. مثلا اگر خود تبلیغات هم پیامی غیر از اطلاع رسانی صرف داشته باشد، یعنی خودش حرفی و نکته‌ای و پیامی فارق از زمان و مکان داشته باشد، آن وقت باید بیشتر از این‌ها برایش هزینه کرد. در هر صورت به نظرم نباید در تبلیغ آخرت صرفه‌جویی کرد. که هنوز خیلی عقب هستیم از تبلیغات گرم و نرم دنیا.

چهار- یک روز بالاخره دکوراتور و طراح داخلی پای ثابت هیأت می‌شود. اما تا آن موقع کار هیأت‌ها با طراحان گرافیکشان و گاها بچه‌های خوش ذوقشان راه می‌افتد. درست مثل سیستم صوتی که اموراتش، هرچند دست و پا شکسته، با بچه‌های فنی هیأت‌ها می‌گذرد، نه با یک کاربلد. اما ضرورت طراحی داخلی و ساخت دکور در هیأت چیست؟ فکر نمی‌کنم نیاز به توضیح اضافی باشد همین بس که فضای هیأت باید با سالن انتظار بیمارستان و ترمینال فرق کند و از طرفی کانون توجه مخاطب هم باید یک طوری مشخص باشد. البته محیط هیات بسته به مخاطب مراسم و سبک برگزاری مراسم، می‌تواند دکورهای مختلفی داشته باشد. این دکور می‌تواند از یک منبر ساده تشکیل شده باشد یا تا نورپردازی و ساخت حجم و طراحی گرافیک پیش برود. البته دکور باید هم ساده باشد تا تمرکز مستمعین را به هم نزند و هم طوری طراحی شود که به اهداف جلسه کمک کند.

* عکس از عرفان دادخواه